Netcongestie
Netcongestie betekent dat het stroomnet bijna vol is. Er past niet meer stroom door de elektriciteitskabels en -stations dan er nu doorheen gaat. Dat komt doordat de overgang naar duurzame elektriciteit de afgelopen jaren steeds sneller is gegaan. Het stroomnet is te vergelijken met het netwerk van snelwegen: over een snelweg kunnen maar een beperkt aantal auto’s per uur rijden. Anders ontstaat er file. Ook het stroomnet heeft een beperkte transportcapaciteit.
Belangrijk: aanvragen prioriteit stroomaansluiting
Het stroomnet in Zeewolde bereikt haar grenzen. Als u een nieuwe of uitgebreidere stroomaansluiting wilt, komt u vanaf 1 juli 2026 op een wachtlijst te staan. Als er stroom beschikbaar is, verdeelt de netbeheerder (Liander) deze volgens de wachtlijst. Voor de bouw van nieuwe woningen en scholen kunt u eerder in het proces al stroom aanvragen. De gemeente begeleidt dat. Op deze pagina leest u wie hiervoor in aanmerking komt en hoe het werkt.
Vervroegd aanvragen van een stroomaansluiting is voor ontwikkelaars, particulieren en andere initiatiefnemers met een concreet woningbouwproject in Zeewolde. Bijvoorbeeld:
- Nieuwbouw van woningen
- Sloop-nieuwbouw
- Uitbreiding van een bestaand pand met extra woningen
- Transformatie van een bestaand pand naar woningen
- Onderwijshuisvesting
Vervroegd aanvragen is niet voor:
- Verduurzaming van bestaande woningen
- Uitbreiding van het bestaande elektriciteitsverbruik zonder extra woningen, of andere initiatieven die niet met woningbouw te maken hebben, zoals een laadpaal.
- Scholen mogen wel meedoen, maar worden apart door de gemeente benaderd.
De aanvragen die vervroegd worden ingediend moeten voor 1 oktober bekend zijn bij Liander. De gemeente verzamelt alle gegevens van initiatieven die in aanmerking komen en dient deze in, gecoördineerd met andere gemeenten die op hetzelfde stuk van het stroomnet zitten als Zeewolde. Alle aanvragen van dit deel van het stroomnet komen bij Liander op een grote lijst. Op basis van deze lijst bepaalt Liander welke aanvragen kunnen worden toegekend. De gemeente heeft hier geen invloed op. Aanvragen worden in principe op volgorde van binnenkomst behandeld. Voor sommige maatschappelijk belangrijke aansluitingen gelden voorrangsregels volgens de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
Om mee te doen aan dit proces hebben we informatie nodig over het project. Hiervoor zijn aanmeldformulieren die per mail zijn gedeeld met initiatiefnemers die in beeld zijn bij de gemeente. Heeft u een project waarvan u denkt dat het in aanmerking komt voor vervroegd aanvragen? Neem dan zo snel mogelijk contact op via duurzaam@zeewolde.nl(Verwijst naar een e-mailadres). We sturen u dan de formulieren toe die u nodig heeft voor de aanvraag.
Let op: door strakke deadlines vanuit de landelijke overheid en netbeheerders, kunt u de van ons gekregen en ingevulde formulieren tot uiterlijk 13 september weer toesturen. Zorg dus dat u zo snel mogelijk contact met ons opneemt zodat het invullen van de formulieren en het aanmelden uiterlijk 13 september gedaan kan zijn.
Wat is er aan de hand?
Door de netcongestie is er niet genoeg capaciteit om via het stroomnet te voldoen aan alle vraag van bewoners en bedrijven. Om te voorkomen dat het stroomnet overbelast raakt en gaat uitvallen, zorgen de netbeheerders daarom nu dat er niet meer stroom wordt getransporteerd dan het netwerk aankan. Het stroomnet kan op 2 manieren overbelast raken:
- Te veel mensen of bedrijven vragen op hetzelfde moment stroom.
- Er wordt te veel zonne- en windenergie tegelijk opgewekt en meer teruggeleverd dan het stroomnet aankan.
Dit gebeurt vooral op piekmomenten: ’s ochtends (7.00 – 9.00 uur) en aan het einde van de middag/begin van de avond (16.00 – 21.00 uur).
Geen nieuwe aansluitingen voor bedrijven die veel elektriciteit verbruiken
Op dit moment krijgt iedereen die is aangesloten nog de stroom die ze al kregen. Maar voor bedrijven met een grootverbruikersaansluiting die willen uitbreiden is er een wachtlijst. Ook voor kleinere bedrijven en nieuwe woningbouw dreigt een wachtlijst te komen. Een te snelle groei van het stroomverbruik zou er namelijk voor kunnen zorgen dat er niet voor iedereen tegelijk stroom is. Dat maakt het plannen voor bijvoorbeeld een nieuwe wijk, school of nieuw bedrijf moeilijk, omdat die ook stroom nodig hebben.
Er wordt hard gewerkt om de capaciteit van het stroomnet te vergroten, maar dat is een enorme klus en duurt jaren. Daarom moeten we allemaal slimmer met elektriciteit omgaan.
Wat betekent dit voor u als inwoner?
Er is op dit moment genoeg stroom voor alle bestaande woningen en andere kleinverbruikers in Zeewolde. Ook kunt u nog steeds uw huis verduurzamen. In bijna alle gevallen kunt u nog overstappen op een (hybride) warmtepomp, elektrisch koken of zonnepanelen plaatsen en zonne-energie terugleveren.
Maar als we nu niets doen, kan het binnenkort zo zijn dat lampen in huis gaan knipperen, of u geen of beperkt stroom kunt terugleveren. In het ergste geval valt de stroom in straten of buurten uit. Of en wanneer dat gebeurt, weten we nog niet. Om dit te voorkomen kunnen stroomleveranciers, gemeente, bedrijven en u zelf iets bijdragen.
Wat kunt u zelf doen?
We moeten voorkomen dat we allemaal op hetzelfde moment veel stroom gebruiken, en proberen dit zoveel mogelijk over de dag te verspreiden. Zo kunt u helpen om netcongestie (op piekmomenten) zoveel mogelijk te voorkomen:
- Energie besparen is altijd een goed idee. Kijk op de website van ons Energieloket(Verwijst naar een externe website) of op Zet ook de knop om(Verwijst naar een externe website) voor tips en ideeën. Alle stroom die u bespaart, hoeft niet te worden opgewekt (goed voor het milieu), getransporteerd over het net (goed tegen de netcongestie) en hoeft u niet te betalen (goed voor uw portemonnee).
- Verbruik zo min mogelijk stroom in de piekuren, tussen 7 en 9 uur ‘s ochtends 16 en 21 uur ‘s avonds. Zet bijvoorbeeld de wasmachine of vaatwasmachine en andere elektrische apparaten die veel stroom verbruiken buiten die tijden om aan. Dit kan mogelijk ook met een timer als u niet thuis bent.
- Heeft u zonnepanelen? Probeer dan de stroom die u opwekt zoveel mogelijk meteen te gebruiken. Draai bijvoorbeeld de was overdag en liefst op een zonnig moment.
- Heeft u een elektrische auto? Laad deze dan op buiten de piekuren. Bijvoorbeeld ‘s nachts. Of als het zonnig weer is en zonnepanelen in de wijk veel stroom opwekken.
- Voor mensen die een warmtepomp overwegen: een hybride warmtepomp in plaats van een volledig elektrische warmtepomp kan de druk op het stroomnet verminderen. Omdat de hybride versie minder stroom gebruikt en overschakelt op gas als het heel koud is. Toch levert ook de hybride warmtepomp gasbesparing op.
We gebruiken in Nederland steeds meer stroom. Huishoudens hebben bijvoorbeeld een elektrische auto, koken elektrisch, hebben meer elektrische apparaten en/of verwarmen het huis nu met een warmtepomp of zijn van plan dat binnenkort te gaan doen. Aan de ene kant is dat goed, omdat we hiermee minder fossiele brandstoffen gebruiken. Dat is beter voor het klimaat. Maar tegelijkertijd is die toename van het elektriciteitsgebruik zo snel gegaan, dat het elektriciteitsnet de hoeveelheid stroom niet meer goed kan transporteren.
En bedrijven hebben bijvoorbeeld koelingen, elektrische vrachtwagens of bestelbusjes, maar ook verlichting en computers verbruiken veel stroom. Door al die ontwikkelingen raakt ons stroomnet vol. Ook in Zeewolde speelt dit.
Netbeheerders zijn verantwoordelijk voor het stroomnet. In het geval van Zeewolde is dat Liander. Liander werkt hard om te zorgen dat er geen storingen ontstaan en er genoeg stroom beschikbaar blijft voor woningen. Zij zijn druk bezig om het elektriciteitsnet uit te breiden door bestaande elektriciteitsstations uit te breiden en dikkere kabels te leggen. Onderdeel daarvan is ook het plaatsen van extra transformatorhuisjes(Verwijst naar een externe website) in wijken en buurten om ook in de toekomst de extra elektriciteitsvraag van huishoudens aan te kunnen. Daarvoor wordt een samenwerking met de gemeente opgezet, om de uitbreiding per wijk aan te pakken. Dat is een lang project, en het zal nog jaren duren voor het af is.
Dit is wat we al doen om het tekort minder te maken:
- We zorgen dat openbare laadpalen zo veel mogelijk 'netbewust' laden. Dat betekent dat op de piekuren, als het stroomnet vol is, je bij de laadpalen minder snel je auto kunt opladen.
- Nieuwe woningen moeten zo energiezuinig mogelijk zijn, waardoor ze minder stroom verbruiken.
- Bij verduurzaming van gebouwen kijken we naar mogelijkheden om het stroomnet zo weinig mogelijk te belasten.
- Bij verduurzaming van de warmtevoorziening kiezen we voor collectieve warmte-oplossingen voor meerdere gebouwen tegelijk. Daardoor is er minder elektriciteit per huishouden, bedrijf of organisatie nodig.
- Zeewolde is samen met andere gemeenten aandeelhouder in Liander, zodat Liander genoeg kan investeren om de verzwaringen in het elektriciteitsnet mee te helpen oplossen.
- We helpen de netbeheerder Liander waar mogelijk om de trajecten voor de netuitbreidingen soepel te doorlopen.
- We stimuleren inwoners met adviezen, subsidies en leningen om de eigen woning te verduurzamen, zodat die woning minder energie gebruikt. Dit doen we met ons Energieloket(Verwijst naar een externe website) als centraal contact- en informatiepunt.
- Mensen met een laag inkomen krijgen financiële hulp om maatregelen te treffen en zo energie te besparen. Bijvoorbeeld met radiatorventilatoren.